Archive | พฤษภาคม 2017

รองเท้าสาน ถือกำเนิดรองเท้ารุ่นแรก ของมนุษยชาติ

มนุษย์อย่างเรานั้นโดยดีเอ็นเอเลยเป็นคนช่างคิด  ช่างประดิษฐ์ค่ะ  ไม่ว่าจะเชื้อชาติใด  ชนเผ่าใดต่างก็มีความคิดสร้างสรรค์อยู่ในตัวทั้งสิ้นและแต่ละชนชาติก็มักจะใช้ประโยชน์จากสิ่งของที่อยู่ใกล้ตัว  เช่น  วัสดุจากธรรมชาติหรือผลผลิตจากสัตว์นำมาประยุกต์และสร้างสรรค์ชิ้นงานขึ้นมาใหม่  กรณีของรองเท้าก็เช่นกันค่ะ

ท่ามกลางสภาพอากาศอันร้อนระอุและพื้นถนน/ทางเดินที่ไม่ต้องบรรยายถึงอุณหภูมิทะลุจุดเดือดบนพื้นผิวถนน  ดิฉันนึกอยากขอบคุณผู้คิดค้นการสร้างรองเท้าขึ้นมาเป็นคนแรกจริง ๆ ลองคิดดูสิคะว่าถ้าเราไม่มีรองเท้าสำหรับสวมใส่  ป่านนี้เท้าของเราคงจะไหม้เกรียมไปแล้วค่ะ  ดีไม่ดีได้ตาปลาเป็นของแถมอีกต่างหากและเรื่องราววันนี้อยากให้ทุกท่านได้รู้จักกับเรื่องราวของรองเท้าว่าถือกำเนิดเกิดขึ้นมาตั้งแต่เมื่อไหร่ค่ะ

Sandal Shoes History รองเท้าสานถือกำเนิดรองเท้ารุ่นแรกของมนุษยชาติ

ตามประวัติศาสตร์นั้นมีบันทึกระบุไว้ว่ารองเท้าถูกประดิษฐ์คิดค้นขึ้นโดยชาวอียิปต์เป็นชาติแรกและอย่างที่เรา ๆ ก็ทราบกันดีอยู่ว่าชนชาวอียิปต์นั้นรักการแต่งตัวและการดูแลตนเองเพียงใดก็ลองดูแม่นางคลีโอพัตราดูสิคะ  ตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า  ความงามอันเลอค่าหาที่ติไม่ได้เลย  ถึงขนาดเวลาล่วงเลยมาหลายพันปีแล้วก็ตาม

รองเท้าของผู้หญิงจีนในราชสำนักช่วงราชวงศ์ชิงที่นิยมให้ผู้หญิงมีเท้าที่เล็กมาก ๆ มีการวางแผนการกำหนดขนาดเท้าให้เล็กตั้งแต่เด็ก ๆ เพราะชาวจีนเชื่อว่าผู้หญิงเท้ายิ่งเล็กยิ่งดี

นอกจากนี้แล้วในการประดิษฐ์รองเท้าสำหรับสวมใส่นั้นยังสำมารถจำแนกรูปแบบให้แตกต่างกันไปตามสภาพอากาศ  ขนมธรรมเนียม  รูปแบบการใช้ชีวิต  วิถีทางวัฒนธรรม  ฯลฯ  ยกตัวอย่างง่าย ๆ ที่เราสามารถพบเห็นจากประวัติศาสตร์รองเท้าของผู้หญิงจีนในราชสำนักช่วงราชวงศ์ชิงที่นิยมให้ผู้หญิงมีเท้าที่เล็กมาก ๆ มีการวางแผนการกำหนดขนาดเท้าให้เล็กตั้งแต่เด็ก ๆ เพราะชาวจีนเชื่อว่าผู้หญิงเท้ายิ่งเล็กยิ่งดี  ยิ่งมีเกียรติและศักดิ์ศรีควรคู่กับการแต่งงานกับเหล่าเสนาบดีหรือชนชั้นสูงและวัสดุที่หาได้ง่ายก็คือ  ผ้า  เพราะชาวจีนมีความถนัดในการเย็บปักถักร้อย  งานทอและใช้ผ้าเป็นทั้งเครื่องนุ่งห่มและเครื่องสวมรองเท้า  หากข้ามไปทางฝั่งตะวันตกอย่างชาวอเมริกัน  กลุ่มชนพื้นเมืองอินเดียแดงก็นิยมรองเท้าที่ประดิษฐ์ขึ้นจากหนังสัตว์  รวมไปถึงอาวุธที่ใช้ในการป้องกันตนเองและเครื่องแต่งกายที่ทำจากหนังสัตว์  เพราะเหมาะกับสภาพอากาศและง่ายต่อการหาวัตถุดิบ  เพราะชาวอินเดียแดงมีความถนัดในการล่าสัตว์เป็นทุนเดิม

กลุ่มชนพื้นเมืองอินเดียแดงก็นิยมรองเท้าที่ประดิษฐ์ขึ้นจากหนังสัตว์  รวมไปถึงอาวุธที่ใช้ในการป้องกันตนเอง

คราวนี้เรามาพูดถึงต้นกำเนิดของรองเท้าคู่แรกของโลก  ซึ่งถือกำเนิดมาเกือบ  5,000  ปี  โดยชาวอียิปต์ รองเท้ารุ่นแรกนั้นไม่ได้มีความสวยงามอะไรนัก  เพราะการประดิษฐ์รองเท้าเพื่อการสวมใส่ระยะแรกนั้นเพื่อป้องกันและอำนวยความสะดวกต่อการเดินมากกว่าค่ะ

ในประเทศอียิปต์นั้นเมื่อเราจินตนาการภาพของอียิปต์  สิ่งที่เห็นในมโนภาพและจินตภาพเป็นอันดับแรกคือ  ปิระมิดและแน่นอนค่ะว่าปิระมิดย่อมตั้งอยู่ท่ามกลางทะเลทรายอันร้อนระอุ  ทั้งแห้งและร้อนอย่างที่สุด  รองเท้ารุ่นแรกของโลกจึงจะเป็นอื่นใดไม่ได้  นอกจากรองเท้าแบบสาน  ซึ่งชาวอียิปต์ประดิษฐ์รองเท้าสานแบบง่าย ๆ คือ  หาวัสดุจากพืชหรือหนังสัตว์มาประยุกต์รวมกัน  กรณีจากพืช  เช่น  จากต้นปาปิรุสหรือจากใบปาล์ม  เป็นต้น

รองเท้าสานจึงเป็นผลงานประดิษฐ์รองเท้ารุ่นแรก  ด้วยสภาพอากาศที่ร้อนท่ามกลางทะเลทราย  รองเท้ารุ่นแรกจึงมีรูปแบบที่สวมใส่สบาย  ไม่อับ  ไม่ชื้นและที่สำคัญคือ  ระบายอากาศได้ดี  รูปแบบรองเท้าจึงมีเพียงสายที่ทำจากต้นพืชหรือหนังสัตว์  2  เส้น  พาดไปมาและพื้นรองเท้าที่ทำจากหนังสัตว์ เพราะมีความแข็งแรงทนทานค่ะ

รองเท้าแบบนี้ยังมีให้ชมในปัจจุบันนะคะ  แม้กาลเวลาจะผ่านพ้นมาหลายพันปีแล้ว  แต่หลักฐานรองเท้าสานรุ่นแรกของชาวอียิปต์และของมนุษย์มีให้ทุกท่านได้เรียนรู้ที่ทั้งที่พิพิธภัณฑ์อียิปต์ในกรุงไคโรและพิพิธภัณฑ์รองเท้าบาจา  เมืองโตรอนโต  ประเทศแคนาดาค่ะ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่พิพิธภัณฑ์อียิปต์จะมีรองเท้าของกษัตริย์ตุตันคามันและกษัตริย์พระองค์ก่อนที่ขุดค้นได้จากสุสานส่วนพระองค์ในปิระมิด และมีสภาพที่ค่อนข้างสมบูรณ์มากถึง  42  คู่  ให้ได้ชมกันอย่างใกล้ชิด  ลักษณะรองเท้าจะเป็นแบบเรียบ ๆ เน้นการสวมใส่ที่สบาย  บางคู่มีการประดับประดาด้วยอัญมณีอันวิจิตรและรูปแบบรองเท้าจะถูกออกแบบให้มี  2  ลักษณะเด่นที่สื่อความหมายถึงอำนาจที่มีอยู่เหนือข้าศึกศัตรู  ส่วนการประดับตกแต่งดอกอัญมณีและรูปดอกไม้อันสวยงาม  บ่งบอกให้เห็นถึงความสำเร็จ  ความเป็นปึกแผ่นของอาณาจักรหรือความสมบูรณ์ในรัชสมัยนั้น

รูปแบบรองเท้าสานที่ถูกเก็บรักษาที่นี่พื้นจะเป็นไม้และสายรัดรองเท้าเป็นการถักทอของต้นปาปิรุสค่ะ  พิพิธภัณฑ์  ณ  กรุงไคโรแห่งนี้รวมถึงพิพิธภัณฑ์บาจาที่เมืองโตรอนโต  ประเทศแคนาดายังมีรองเท้าที่ประดิษฐ์ขึ้นจากวัสดุพืชและหนังสัตว์อีกหลายรูปแบบ  ทั้งนี้เป็นสิ่งที่ขุดได้จากสุสานของกษัตริย์ตุตันคามัน

นอกจากนี้ยังมีรองเท้าที่ประดับอัญมณีสวย ๆ อีกหลายคู่  ซึ่งคาดว่าจะเป็นของกษัตริย์หรือพระราชินีประดิษฐ์ขึ้นเพื่อใช้สวมใส่เฉพาะในงานพระราชพิธีที่สำคัญเท่านั้น  โดยยังมีภาพสลักนูนต่ำของเหล่าข้าราชบริพารที่คอยเดินถือรองเท้าตามให้กษัตริย์  สำหรับชาวอียิปต์ยังมีความเชื่อว่ารองเท้าคือ  สิ่งที่มีคุณค่าและมีความสำคัญ  เป็นเครื่องประดับและเครื่องแต่งกายที่สำคัญที่สุด  ชาวอียิปต์จะไม่ใส่รองเท้าพร่ำเพรื่อแต่เลือกที่จะใส่เมื่อมีโอกาสอันสำคัญเท่านั้น

เห็นกันแล้วหรือยังคะว่ารองเท้ามีความสำคัญเพียงใด  ลองหมุนเวลากลับมาในยุคปัจจุบัน  เรามีรองเท้าหลากหลายให้เลือกสวมใส่กันมากขึ้น  ทั้งหมดทั้งมวล  รองเท้าในปัจจุบันไม่ได้มีแค่ไว้ป้องกันเท้าเราจากความร้อนเท่านั้น  แต่สำหรับในสังคมสมัยใหม่  รองเท้ายังบ่งบอกสถานะทางสังคมได้อีกด้วย  จะเลือกรองเท้าแบบไหนใส่  ยี่ห้อใดก็ตามแต่  สิ่งสำคัญที่สุดคือ  รองเท้าคู่นั้นต้องก่อให้เกิดความสบายในการสวมใส่  ไม่รัดแน่นเกินไป  วัสดุดี  ยืดหยุ่นและเหมาะกับสภาพของเท้าเรานะคะ  จึงจะพาเราเดินท่องเที่ยวไปในที่ต่างๆได้อย่างสำราญใจ

ref.  History of Fashion ศาสตราจารย์  ดร.พรสนอง  วงศ์สิงห์ทอง

https://worldhistoryforyou.quora.com/Disturbing-King-Tutankhamun, http://www.artofcounting.com/2010/07/14/analysis-of-royal-sandals-in-ancient-egypt-part-1/#!prettyPhoto/0/ พิพิธภัณฑ์รองเท้าบาจา http://www.batashoemuseum.ca/hours-and-admission/ 

ที่มา : http://www.bagindesign.com/sandals-history/